Microplastics en polymeren in tandpasta
Hoe herken je microplastics in tandpasta en moet je je zorgen maken?
Je staat in de badkamer, pakt je tandpasta en denkt: zit hier eigenlijk plastic in?
Dat is geen gekke vraag. De laatste jaren is er veel aandacht voor microplastics, maar in tandpasta ligt het net iets genuanceerder dan vaak wordt gedacht.
In dit artikel leg ik helder uit:
- wat microplastics en polymeren zijn
- hoe je ze herkent op een ingrediëntenlijst (INCI)
- wanneer het relevant is om erop te letten
Zodat je zelf een geïnformeerde keuze kunt maken.
Wat zijn microplastics in tandpasta?
Microplastics zijn hele kleine stukjes plastic (meestal kleiner dan 5 mm).
In cosmetica werden ze vroeger vooral gebruikt als scrubdeeltjes, denk aan de korreltjes in gezichtsscrubs.
In tandpasta kwamen die ook voor, maar:
- die zijn inmiddels in Europa grotendeels verboden
- je vindt ze tegenwoordig nog zelden in tandpasta
Maar… dat betekent niet dat tandpasta altijd “plasticvrij” is.
Wat is een polymeer (en waarom zit het in tandpasta)?
Een polymeer is een lange keten van moleculen. Dat kan natuurlijk zijn (zoals cellulose), maar ook synthetisch. Dan hebben we het vaak over kunststoffen.
In tandpasta worden polymeren gebruikt voor praktische functies:
- zorgen dat de tandpasta een gel blijft (structuur)
- helpen ingrediënten zich goed te verdelen
- laten een dun laagje achter op je tanden (bijv. voor bescherming of whitening)
Dat laatste is belangrijk:
Veel moderne tandpasta’s gebruiken synthetische polymeren die volgens sommige definities onder microplastics vallen, ook al zie je ze niet als korreltjes.
Het verschil dat vaak verwarring geeft
Er zijn grofweg twee soorten “plastic” in tandpasta:
1. Zichtbare microplastics (vrijwel verdwenen)
- Polyethylene (PE)
- Polypropylene (PP)
Dit zijn de klassieke scrubdeeltjes
Kom je bijna niet meer tegen
2. Oplosbare of gelachtige polymeren (nog wél gebruikt)
- Acrylates Copolymer
- PVM/MA Copolymer
- Carbomer
- PEG (bijv. PEG-8)
- Poloxamer
Deze zie je niet, maar ze zijn functioneel vergelijkbaar (synthetische polymeren)
Hoe herken je microplastics in tandpasta?
De enige betrouwbare manier is: de ingrediëntenlijst (INCI) lezen.
Let op deze woorden:
Als je één van deze tegenkomt, bevat je tandpasta waarschijnlijk een synthetisch polymeer:
- Copolymer (bijv. PVM/MA Copolymer)
- Acrylates
- Carbomer
- PEG of PEG-XX
- Poloxamer
Simpele vuistregel:
Zie je een naam die eindigt op -polymer, -acrylate of PEG?
Dan zit er vrijwel zeker een synthetisch polymeer in.
Is het gevaarlijk?
Hier is nuance belangrijk.
Voor je gezondheid:
- De meeste van deze stoffen zijn toegestaan en getest binnen de EU
- In tandpasta worden ze in kleine hoeveelheden gebruikt
- Er is geen hard bewijs dat ze direct schadelijk zijn bij normaal gebruik
Maar:
- langetermijneffecten van cumulatieve blootstelling zijn nog onderwerp van onderzoek
- sommige mensen kiezen ervoor ze te vermijden uit voorzorg
Voor het milieu:
Hier zit de grootste zorg.
- Synthetische polymeren breken vaak niet goed af in de natuur
- Ze kunnen via het riool in water en bodem terechtkomen
- Ze dragen bij aan de bredere microplasticvervuiling
Dus zelfs als het risico voor jezelf beperkt is, kan het ecologisch wel relevant zijn.
Wanneer is het wél of niet relevant om erop te letten?
Wel relevant als je:
- bewust bezig bent met duurzaamheid
- ingrediënten zo simpel mogelijk wilt houden
- microplastics in bredere zin wilt vermijden
Minder relevant als je:
- vooral kijkt naar werking (bijv. gevoelige tanden)
- en vertrouwt op bestaande veiligheidsnormen
Er is dus geen “goed” of “fout”, maar een afweging.
Praktisch: hoe maak je een betere keuze?
Als je polymeren wilt vermijden, let dan op:
- korte ingrediëntenlijsten
- afwezigheid van bovengenoemde termen
- alternatieven zoals:
- silica (reiniger)
- natuurlijke bindmiddelen (zoals cellulose)
Tip: vergelijk 2 tandpasta’s naast elkaar je ziet het verschil vaak direct. Vuistregel, hoe korter de ingrediëntenlijst hoe waarschijnlijker het is dat er geen polymeren voorkomen in je tandpasta.
Korte samenvatting
- Microplastics in tandpasta bestaan tegenwoordig vooral als onzichtbare polymeren
- Ze worden gebruikt voor structuur en werking
- Je herkent ze aan namen zoals copolymer, acrylates, carbomer en PEG
- Ze zijn toegestaan en niet direct schadelijk, maar milieu-impact is een aandachtspunt
- Of je ze wilt vermijden, hangt af van je persoonlijke voorkeur en waarden
Wil je zeker weten dat je tandpasta vrij is van synthetische polymeren?
Kies dan een product met een korte, transparante ingrediëntenlijst zoals die van ReBloom Care en check altijd zelf de INCI, dat blijft de meest betrouwbare manier.
Veelgestelde vragen
1. Zitten er nog plastic korrels in tandpasta?
Bijna niet meer. Die zijn grotendeels verboden in Europa.
2. Is “PEG” hetzelfde als microplastic?
Niet precies, maar het is wel een synthetisch polymeer en valt in sommige definities onder vloeibare microplastics.
3. Zijn natuurlijke tandpasta’s altijd vrij van polymeren?
Vaak wel, maar niet altijd. Blijf de ingrediëntenlijst checken.
4. Waarom gebruiken merken deze stoffen nog?
Omdat ze goedkoop, stabiel en effectief zijn in formule en textuur.
Lees ook het artikel over welke ingrediënten je beter kunt vermijden in tandpasta
of Fluoride versus fluoridevrij